Laten we eerlijk zijn: niemand leest ooit privacybeleid. Het staat ergens onderaan elke website, vaak in een lettertype dat zelfs mieren nog te klein vinden. Maar nu AI onze dagelijkse kantoorassistent wordt, wordt dat kleine lettertje ineens veel belangrijker dan je denkt. Want wat er in die saaie juridische teksten staat, is op zijn zachtst gezegd... opmerkelijk.
Waarom je dit wél moet lezen (echt waar)
Hier is een wake-up call: terwijl jij enthousiast je businessplannen met ChatGPT bespreekt of een AI-tool gebruikt voor het schrijven van vertrouwelijke klantmails, zit er ergens in Silicon Valley een team van tech bro's mee te lezen. Voor "kwaliteitscontrole", zeggen ze dan.
En dat is nog maar het topje van de ijsberg. Want wat gebeurt er eigenlijk écht met al die bedrijfsgevoelige informatie die we zo vrijelijk delen met onze nieuwe digitale collega's? Tussen de regels door vertellen die privacyverklaringen een behoorlijk verontrustend verhaal.
Gelukkig staat Europa niet stil. Met nieuwe regelgeving krijgen we steeds meer grip op wat techbedrijven wel en niet met onze data mogen doen. Zo moeten AI-tools voortaan transparant zijn over hoe ze werken en wat ze met je gegevens doen. En nog belangrijker: je data moet binnen de EU kunnen blijven als je dat wilt. Ik leg je uit waarom dit belangrijk is.
EU vs Big Tech: zo beschermen nieuwe regels jouw data
Er wordt vaak geklaagd over de EU als bureaucratisch bolwerk dat nieuwste AI-innovatie in de weg staat. Maar op het gebied van privacy, databeveiliging en AI probeert Brussel door middel van strenge wetten de macht van de techreuzen die legaal en illegaal met onze data ervandoor gaan in te perken.
Waarom EU-dataopslag zo belangrijk is
Die strenge EU-regels zijn niet zomaar bureaucratische bemoeizucht. Ze zijn juist het antwoord op hoe grote techbedrijven al jaren met onze data omgaan - als gratis grondstof voor hun verdienmodellen. Want terwijl wij braaf op "akkoord" klikken bij privacyverklaringen, verdwijnen onze bedrijfsgegevens in datacenters ver buiten ons bereik.
De EU pakt dit aan op drie fronten. Ten eerste met de strengste privacywetten ter wereld (de AVG/GDPR). Dat betekent dat jij als bedrijf meer te zeggen hebt over je eigen data, in tegenstelling tot bijvoorbeeld Amerika waar overheidsinstanties via de CLOUD Act makkelijk kunnen meekijken. Niet bepaald geruststellend als je net je bedrijfsstrategie hebt besproken met een AI-assistent.
Ten tweede stelt Europa hoge eisen aan datacenters. Die worden regelmatig gecontroleerd en moeten aan strenge beveiligingseisen voldoen. Een wereld van verschil met landen waar commerciële belangen vaak voorgaan op privacybescherming.
En tot slot is er de praktische kant: sommige branches eisen simpelweg dat gevoelige data binnen Europa blijft. Denk aan de zorg, financiële sector of overheid. Ook voor subsidies moet je data vaak in Europa staan.
Dit klinkt misschien streng, maar het zorgt er wel voor dat we innovatieve AI-tools kunnen gebruiken zonder de controle over onze bedrijfsgegevens te verliezen. Want gratis AI is leuk, maar niet als de prijs is dat je bedrijfsgeheimen voor het oprapen liggen.
Dit staat er écht in de kleine lettertjes
Nu we weten hoe de EU onze data beschermt, is het tijd om eens kritisch te kijken naar wat verschillende AI-bedrijven precies met onze gegevens doen. Want tussen alle moeilijke termen en juridische constructies door vertellen die kleine lettertjes een interessant verhaal.
DeepSeek
Recent waarschuwde de Autoriteit Persoonsgegevens nog voor DeepSeek, een nieuwe Chinese AI-chatbot die razendsnel populair is geworden. Die waarschuwing blijkt niet zonder reden. Na het doorspitten van DeepSeek's privacybeleid vallen een paar dingen op die je als zakelijke gebruiker moet weten.
Al je data gaat rechtstreeks naar servers in China. DeepSeek verzamelt niet alleen je chatgeschiedenis en geüploade bestanden, maar ook technische details zoals je IP-adres, apparaatgegevens en zelfs je toetsaanslagpatronen (deze patronen zijn ongeveer zo uniek als je vingerafdruk). Ze houden ook bij hoe je de dienst gebruikt en welke functies je het meest benut. Best grondig voor een "simpele" chatbot, toch? Maar het wordt nog interessanter.
DeepSeek behoudt zich het recht voor om je gegevens te delen bij "zakelijke transacties" (denk: overnames of reorganisaties) en met "wetshandhavingsinstanties" of "overheidsinstanties". In China heeft dat laatste een heel andere betekenis dan hier in Europa. AP-voorzitter Aleid Wolfsen uit dan ook "ernstige zorgen" over het privacybeleid en adviseert om "heel voorzichtig en terughoudend" te zijn.
Ook opvallend: hoewel DeepSeek belooft "commercieel redelijke maatregelen" te nemen om je informatie te beschermen, geven ze zelf toe dat ze "geen garantie kunnen geven dat de informatie volledig veilig is". En die gegevens worden bewaard "zolang als nodig is" - een rekbaar begrip in de praktijk.
ChatGPT (OpenAI)
Dan ChatGPT, de bekendste speler in het veld. Ook hier leert een duik in de kleine lettertjes ons interessante dingen over wat er met je data gebeurt. Het verschil tussen de gratis en betaalde versie is groter dan je misschien denkt.
In de gratis versie wordt alles wat je intypt onderdeel van OpenAI's trainingsprogramma. Je chatgesprekken, je bedrijfsplannen, je klantmails - het draagt allemaal bij aan het "slimmer" maken van het systeem. Je kunt dit weliswaar uitzetten, maar dan moet je wel eerst weten waar die instelling zit. Al je data belandt op Amerikaanse servers, waar OpenAI-medewerkers er voor "kwaliteitscontrole" bij kunnen. Wie er precies allemaal meekijkt? Dat blijft onduidelijk. Net als hoe lang ze je gesprekken eigenlijk bewaren - het privacybeleid blijft daar verrassend vaag over.
De betaalde versies (Plus en vooral Enterprise) geven je gelukkig meer controle over je data. Bij de zakelijke Enterprise-versie blijven je gesprekken netjes binnen de muren van je eigen bedrijf. Je bepaalt zelf of je data gebruikt mag worden voor training, en belangrijker nog: je kunt precies instellen wie binnen je organisatie welke gesprekken mag zien. OpenAI houdt zich hier ook keurig aan de Europese privacyregels, met volledige transparantie over wat er met je data gebeurt.
Een belangrijk detail voor zakelijke gebruikers: die extra controle en Europese compliance van de Enterprise-versie komt met een prijskaartje, maar voor veel organisaties wegen die kosten op tegen de risico's van de gratis versie. Want zoals we bij DeepSeek al zagen: gratis betekent vaak dat jouw data de eigenlijke betaling is.
Google Gemini
Laten we verdergaan met Google's Gemini, die een interessante eigen draai geeft aan dataprivacy. Als je de kleine lettertjes doorleest, zie je direct de verwevenheid met het grotere Google-ecosysteem - en dat heeft zo zijn voor- en nadelen.
In de gratis versie wordt je complete chatgeschiedenis onderdeel van je Google-profiel. Dat betekent dat al je interacties worden opgeslagen en geanalyseerd, net zoals Google dat doet met je zoekopdrachten en YouTube-kijkgedrag. Een interessant detail dat verstopt zit in het privacybeleid: zelfs als je je chatgeschiedenis "verwijdert", blijft deze nog minimaal 72 uur bewaard. En ja, ook hier kijken medewerkers mee voor kwaliteitscontrole. Je data staat standaard in Amerika, wat voor Europese bedrijven privacyvragen kan oproepen.
De betaalde versie geeft je gelukkig meer grip op je data. Je krijgt toegang tot een uitgebreid privacy-dashboard waar je zelf kunt bepalen hoe lang je data bewaard blijft. Een grote plus voor Europese gebruikers: je kunt ervoor kiezen om je data binnen de EU te houden. Google pakt het ook serieus aan met officiële veiligheidscertificaten - iets wat vooral voor grotere organisaties belangrijk kan zijn.
Claude (Anthropic)
Bij Claude van Anthropic zien we weer een andere aanpak. Hier valt op dat ze zelfs in de gratis versie al meer aandacht hebben voor privacy. Je gesprekken worden versleuteld opgeslagen en - opvallend genoeg - niet standaard gebruikt om hun systeem te trainen. De data staat weliswaar buiten Europa, maar wel met extra beveiligingsmaatregelen. Ze hanteren ook kortere bewaartermijnen dan veel concurrenten.
Perplexity
In de gratis versie verzamelt Perplexity behoorlijk wat data: je persoonlijke gegevens, alle vragen die je stelt, en zelfs technische informatie zoals je locatie en apparaatgegevens. Die gegevens worden opgeslagen op Amerikaanse servers, waar de privacyregels wat soepeler zijn dan in Europa.
Het goede nieuws? Ze beloven je data niet te verkopen. Het minder goede nieuws? Je input wordt wel gebruikt om hun AI te verbeteren, al kun je dat gelukkig uitzetten in je instellingen.
Wie hoopt op betere privacybescherming in de Pro-versie komt bedrogen uit. Je krijgt wel extra functies, maar qua privacy is er geen verschil met de gratis versie. Het enige privacygerelateerde extraatje is dat je je data kunt downloaden.
Perplexity doet wel moeite om aan Europese regels te voldoen. Ze hebben een vertegenwoordiger in de EU en doen mee met officiële privacyframeworks. Maar vergeleken met andere AI-tools zoals Claude hebben ze nog een flinke inhaalslag te maken.
De harde waarheid: gratis bestaat niet
Bij gratis versies betaal je met je datagebruik. Voor bedrijven betekent dit:
- Je weet niet precies waar je data staat
- Het is lastiger om aan alle privacyregels te voldoen
- Je bedrijfsgeheimen zijn mogelijk minder veilig
- Je hebt geen idee wie er allemaal in je data kan neuzen
Zo bescherm jij je bedrijfsdata (en die van je klanten)
Het is duidelijk: gratis AI-tools zijn handig, maar je betaalt een prijs met je data. Gelukkig hoeft dat niet zo te zijn. Met de juiste tools en instellingen kun je vandaag nog veiliger aan de slag.
Hulp nodig bij veilig AI-gebruik?
Wil je AI inzetten zonder gedoe over privacy? Ik help je de juiste tools kiezen en veilig instellen voor jouw situatie.
Februari 2025. Dit landschap verandert snel — check altijd de officiële bronnen voor de meest recente informatie.